Anksiyete Yas Döngüsü

Anksiyete Yas Döngüsü

Yas; öfke, kayıp hissi, üzüntü ve umutsuzluk gibi duygulardan oluşan bir döngü biçimini alır. Kendimizi tekrar tekrar bu döngünün etrafında dönerken bulabiliriz.

Anksiyete deneyimi, tekrarlayan yas döngülerine çok benzer. Sosyal anksiyetemle ilgili tanıdık kalıpları fark ettiğimi hatırlıyorum. Önemli bir "atak" yaşardım ve sonraki birkaç gün boyunca oldukça öngörülebilir bir duygu sırasından —bir anksiyete yas döngüsünden— geçerdim. Doğal olarak bu duyguların her birinden nefret eder, sadece "normale" dönmek isterdim.

Bu duygulardan ilki yoğun anksiyete ve korkuydu. Bu durum, olaya verdiğim tepkiden dolayı hızla utanç ve mahcubiyete dönüşürdü. Mahcubiyet duygularımı tetikleyen genellikle sosyal bir durum olurdu. Ancak temel reaksiyon, anksiyete türlerinin spektrumundaki tüm acı çekenler için oldukça benzerdir.

Beklenmedik bir şekilde biriyle göz göze geldiğimde, şiddetle kızarır ve aşırı derecede terlerdim. Kaçmak ve yüzümü saklamak isterdim. Bu durum iş toplantılarında, aile toplantılarında veya sadece bir otobüste, trende ya da süpermarkette olabilirdi. Kim olduğumdan ve sosyal durumlarda nasıl olduğumdan tamamen utanırdım.

İçimdeki Bir Şey Ölmüş Gibiydi

Mahcubiyet utanca dönüştükçe, zihinsel olarak kafamın içine çekilir ve kendimi hırpalardım. Incinmiş, kaybolmuş ve zavallı hissederdim. Bu anksiyete atağının travmasından sonra, içimde derin, çok derin bir öz-kayıp hissetmeye başlardım. Sanki içimdeki bir şey ölmüş gibiydi. Ve işte tam bu noktada, daha sonra herhangi bir yas durumuna özgü olduğunu fark ettiğim duygu döngüsü devreye girerdi.

Döngünün Açıklaması

İlk olarak, bunun gerçekleşmiş olmasına ve durumla başa çıkmayı başaramamış olmama karşı bir öfke yaşardım. Bu kadar zayıf olduğum için kendime öfkeliydim; bu duruma yol açtığına inandığım yetiştirilme tarzım için ebeveynlerime öfkeliydim; kendimi bu durumun içinde bulduğum için öfkeliydim ve tüm bunların adaletsizliği yüzünden dünyaya öfkeliydim. “Bunu hak edecek ne yapmıştım ki?!”

Öfke daha sonra durumuma ve bu durumun nasıl bu kadar uzun süredir böyle olduğuna dair aşırı bir üzüntüye dönüşürdü. Sadece “herkes gibi” olabilmeyi diler, neden bu şekilde acı çektiğimi ve bunun bir gün değişip değişmeyeceğini merak ederdim. Zihnime “Bu neden oldu?”, “Neden ben?” doğrultusunda güçlü düşünceler çarpardı. Durumun gerçekliğini reddetmek için güçlü bir istek duyardım. Sadece uyanmayı ve anksiyetemin sadece bir rüya olduğunu görmeyi dilerdim. Gerçekten yaşandığını kabul etmenin acısı korkunçtu.

Daha sonra gelecekte bunun olmasını nasıl durduracağımı çözme moduna girerdim. Az önce ne olduğunu ve nasıl tepki verdiğimi analiz ederdim. Çaresizce, gelecekte bu şekilde tepki vermeyi önleyebileceğim bir yol bulmaya çalışırdım; belki kendime bir şey söyleyerek ya da düşüncelerimi değiştirerek. Elbette daha önce bu yoldan yüzlerce kez geçmiştim ve bulduğum hiçbir şey hiçbir fark yaratmamıştı.

Dünyada Bunu Yaşayan Tek İnsan Olduğumu Sanıyordum

Anksiyete Yas Döngüsü Hakkında Ne Yapılmalı?

Bazı yeni ilaçları veya tedavileri denemeyi belirsiz bir şekilde düşünürken, yıllardır hiçbir şeyin değişmediğini (ve görünüşe göre asla değişmeyeceğini) fark etmem, öfke ve üzüntünün umutsuzluğa dönüşmesine neden olurdu. Bu çok kof, boş ve yalnız bir histi – dünyada bunu yaşayan tek insan olduğumu sanıyordum. Ayrıca durumumu değiştirmek konusunda çaresiz olduğumu ve başka kimsenin de bana yardım edemeyeceğini hissederdim. Umutsuzluk ve çaresizlik, bir tür depresyona ve devam eden bir utanca dönüşürdü.

Bu duyguların her biri bu sırada bir süre baskın olma eğiliminde olsa da, tüm bu duygular – öfke, üzüntü, utanç, umutsuzluk, depresyon – aslında birlikte ortaya çıkar. Aslında depresyon, diğer duyguların en kötülerini bastırmanın bir sonucudur. Beynin duyguları kapatmasıdır. Bunun istenmeyen yan etkisi ise artık mutluluk, neşe ve sevgi gibi hissetmek istediğimiz duyguları da deneyimleyemeyebilmemizdir.

Sonunda, benim deneyimimde, öfke, üzüntü ve utanç çoğunlukla arka plana çekilirdi. Başlangıçtan bitişe kadar olan döngü, anksiyete atağının neden olduğu travmanın şiddetine bağlı olarak birkaç saat, gün veya hatta birkaç hafta sürebilirdi, ancak beni huzursuz bir "barış" ile baş başa bırakırdı. Yerini bir depresyon hissi ve bir sonraki "atağın" ne zaman gerçekleşebileceğine dair genel bir anksiyete alırdı.

Döngüler Arasında

Daha düşük seviyeli anksiyete (görece barış) dönemi saatler, günler hatta haftalar sürebilirdi. Nadir durumlarda aylar. Bir sonraki atak için bir teyakkuz seviyesini korumaya çalışır, onu uzak tutabileceğimi veya kontrolü ele geçirmeden önce önünü kesebileceğimi umardım. Bu çaba çok yorucuydu ve sürekli bir arkadaş olan derin yorgunluğa ve depresyona katkıda bulunurdu.

Ayrıca meyvesizdi (sonuçsuzdu). Er ya da geç, genellikle hiç beklemediğim bir anda bir şey olur ve ben ona anında tepki verirdim. Bu durum adrenalin patlamasını, korkuyu, yoğun düşünceleri ve duyguları tetiklerdi. O kadar aniden olurdu ki, ne planlamış olursam olayım, bunu önlemekte çaresiz kalırdım. Ve böylece anksiyete yas döngüsü yeniden başlardı.

Bu döngüler son derece yoğundur, hoş değildir ve hayatı epey sefil hale getirir. Ve açıkçası, anksiyete veya panik ortasında acı çekmiyorsak, bir sonraki atağı tetikleyebilecek durumlar için beklenti içindeyizdir ve tetikteyizdir. Ya da bir sonraki "ataktan" korkuyor / kaçınıyor / onun için plan yapıyor ve tüm bunlara bir cevap bulmak için çaresizce girişimlerde bulunuyoruzdur.

Döngüyü Kırmak

Sihirli bir değnek yok elbette; anksiyeteyi/paniği önleyecek veya etkisiz hale getirecek hiçbir taktik veya yöntem yoktur. Ancak anksiyete/panik atağını ve ardından gelen yas döngüsünü ele alarak iyileşmemizi başlatabiliriz.

Herhangi bir türdeki veya kaynaktaki yası işlemenin tek yolu onun içinden geçmektir. Ve bunu mümkün olduğunca anda olarak (farkındalıkla), duyguları olabildiğince derin ve tam hissederek yapmaktır. Aynı şey anksiyete yas döngüsü için de geçerlidir. Bütün bunların gerçekleşmesine ve hepsini hissetmeye izin vermeye başladığımızda, ondan korkmamaya başlarız. Ve bu duygularla atağın ne kadar erken safhasında yüzleşebilir ve izin verebilirsek, o kadar iyi olur.

Anksiyete durumumuzu iyileştirmenin yolu budur. Ve bunu pratik yapmak için sık ve tekrarlayan fırsatlar elde edeceğimiz neredeyse garanti olduğundan, iyileşmek için ihtiyacımız olan her şeye sahibiz.