Tüm Kusurlarınız ve Eksikliklerinizle Kendinizi Nasıl Seversiniz? "Olmanız Gereken" Kişiyi Serbest Bırakmayı Öğrenmek

Tüm Kusurlarınız ve Eksikliklerinizle Kendinizi Nasıl Seversiniz? "Olmanız Gereken" Kişiyi Serbest Bırakmayı Öğrenmek

Hepimiz kendimizi gizlemek için çeşitli maskeler takarız. Eğer hiç konuşmak istemediğiniz bir komşunuzu selamladıysanız, tam olarak neden bahsettiğimi biliyorsunuzdur. Canınız hiç istemediği halde gülümsersiniz. Gerçekten umurunuzda olmasa da gününün nasıl geçtiğini sorabilirsiniz. Zihnen çoktan oradan uzaklaşmış olsanız bile, göz teması kurar ve sanki hiç bitmeyecekmiş gibi gelen hikayesini kafa sallayarak onaylarsınız.

Bu maskeleri takmak bazen dürüstçe gelmeyebilir, hatta "sahte" hissettirebilir; ancak sosyal hayvanlar olarak yaşamımız için bunlar elzemdir. Kendi ihtiyaçlarımızla başkalarınınkini uzlaştıran, ilişkileri ve tüm toplulukları bir arada tutan yapıştırıcı onlardır. Öz-denetim ve performans içeren bu incelikli eylemler olmasaydı; sosyal hayat, ilişkileri yıpratan ve güveni sarsan filtrelisiz paylaşımlarla işaretlenmiş bir kaosa dönüşebilirdi. Bazı açılardan, kendimizi maskelemek aldatmacadan ziyade, aslında ne nazik ne de ilgili hissettiğimiz anlarda, nezaket ve ilgiye yakın davranışları seçmekle ilgilidir.

Ancak sıklıkla taktığımız, daha incelikli fakat psikolojimize derinlemesine yerleşmiş bir başka maske türü daha vardır. Bu maskeler; nasıl davranmamız, nasıl görünmemiz ve hatta nasıl hissetmemiz gerektiğine dair beklentilerle şekillenir. Eğer kontrol edilmezlerse, belirgin yaralara ve acılara yol açabilirler.

Kendimiz Hakkında İnandığımız Hikayeler

Hepimizin kim olduğumuza ve kim olmamız gerektiğine dair içselleştirilmiş hikayeleri vardır.

Bunların bir kısmı kültürel beklentilerden gelir; "başarılı" veya "kabul edilebilir" bir hayat yaşamanın ne anlama geldiğine dair toplumsal inançlar. Bunlar nadiren açıkça dile getirilse de politikalarımıza, okullarımıza, filmlerimize, sanatımıza ve hatta pazarlama kampanyalarımıza sızarlar. Örneğin, yakın zamana kadar reklamlar "ideal aileyi" genellikle beyaz, heteronormatif ve banliyöde yaşayan bir aile olarak resmederdi. Erkeklerin James Bond gibi güçlü ve metanetli olması beklenirken, kızlara Barbie gibi güzel ve hoş olmaları öğretilir. Bu tür kültürel klişelerin etkisi her yerdedir.

Ardından sosyal beklentiler gelir; çocukken bilinçsizce üstlendiğimiz ve yetişkinliğe taşıdığımız roller. Belki de her zaman kardeşlerine bakması beklenen "sorumlu çocuk" olarak büyüdünüz. Ya da belki de onay kazanmak için başkalarını güldürmeye çalışan "sınıfın palyaçosu"ydunuz. Bu roller on yıllar boyunca kendinizi nasıl gördüğünüzü şekillendirebilir; neyin peşinden gideceğinizi, başarıyı veya başarısızlığı nasıl karşılayacağınızı dikte edebilir.

Son olarak kişisel beklentiler vardır; genellikle kültürel ve sosyal baskılardan etkilenen ancak aynı zamanda kendi bireysel geçmişinizle de şekillenen beklentiler. Bunlar kulağa şöyle gelebilir: "Şimdiye kadar her şeyi çözmüş olmalıydım" veya "Her zaman nazik ve özverili olmalıyım." Bu içselleştirilmiş talepler, sanki kendinizle sürekli bir savaş içindeymişsiniz gibi hissettirebilir; aslında gerçekten ne istediğinizle uyuşmayan bir idealin sürekli gerisinde kalıyormuşsunuz gibi.

"Meli/-Malı" Ekinin Boğucu Ağırlığı

"Gereklilik" bildiren o ekler masum görünebilir ancak dikkatle kullanılmadığında ağır bir yüke dönüşebilir. Çünkü altında genellikle öz-şefkat veya esnekliğe çok az yer bırakan katı bir standart yatar. Daha spesifik olarak, bu "gerekliliklerle" yaşadığınızda şunları yapma olasılığınız artar:

• İhtiyaçlarınızı göz ardı etmek: Sürekli başkalarının isteklerine öncelik vermek, sizi kendi arzularınızdan koparabilir.

• Başarısızlık korkusu: Mükemmeliyetçilik, bu "olmalı/yapmalı" ifadeleriyle beslenir ve standartlara uyup uymadığınız konusunda kaygı yaratır.

• Gerçek dışı (sahte) hissetmek: Başkalarının standartlarına uyum sağlamaya ne kadar çok çalışırsanız, kendi benliğinizden o kadar uzaklaşırsınız.

Bu yük kendini çeşitli şekillerde gösterebilir: stres, tükenmişlik, düşük öz-saygı veya hayata karşı bitmek bilmeyen bir tatminsizlik hissi. Kişisel gelişim kültürü genellikle bu kusurları "düzeltme" fikrini pazarlasa da gerçek şu ki, düzeltilmeye ihtiyacınız yok.

Özgürleşmeye ihtiyacınız var.

Kendini Sevme Cesareti

"Olmanız gereken" kişiyi serbest bırakmak, öz-disiplini terk etmek veya büyümeyi reddetmek anlamına gelmez. Aksine, kusurlarınız, tuhaflıklarınız ve her şeyinizle olduğunuz kişiyi kucaklama cesaretini göstermekle ilgilidir. Daha sahici, değer odaklı bir hayata yer açmak için toplumsal, ailesel ve kişisel "gerekliliklerin" pençesinden kurtulmak demektir. İşte bu sürece nasıl başlayabilirsiniz:

Maskelerinizi Fark Edin

İçinde bulunduğunuz rolleri ve beklentileri gözlemleyerek başlayın. Kendinizi belirli bir şekilde davranmaya veya benliğinizin belirli kısımlarını saklamaya en çok ne zaman zorunlu hissediyorsunuz? Örneğin, zayıf görülme korkusuyla zorluklarınızı paylaşmaktan kaçınıyor musunuz? Ya da başkalarını hayal kırıklığına uğratmamak için, size uygun olmasa bile her ricaya "evet" mi diyorsunuz? Bu kalıplar hakkında günlük tutmak, hangi maskeleri taktığınızı ve nedenlerini netleştirmenize yardımcı olabilir.

Öz-Şefkat Pratiği Yapın

Dış onayın peşinde ne kadar zaman harcadığınızı fark ettiğinizde hüsrana uğramak kolaydır. Ancak kendinizi yargılamak yerine, bu farkındalıkları nezaketle karşılamaya çalışın. Kendinize bu maskelerin genellikle bir yere ait olma, güvende hissetme veya sevdiğiniz insanların beklentilerini karşılama arzusuyla oluşturulduğunu hatırlatın. Yardımcı olacak bir yöntem, kendinizle yakın bir arkadaşınızla konuşur gibi konuştuğunuzu hayal etmektir. Zorlandığı için onu utandırmaz; destek ve cesaret verirdiniz.

Değerlerinizi Netleştirin

Beklentiler genellikle dış kaynaklardan gelse de değerler içeriden gelir. Sizin için neyin gerçekten önemli olduğunu düşünmek için zaman ayırın —önemli olması gerektiğini düşündüğünüz şeyleri değil, içinizi ısıtan şeyleri bulun. Yaratıcılığa mı, nezakete mi, maceraya mı yoksa dürüstlüğe mi değer veriyorsunuz? Bu soru üzerine düşünmek size önemli içgörüler verebilir. Değerleriniz bir pusula görevi görerek hayatta anlamlı ve sahici hissettiren bir yolda ilerlemenize yardımcı olur.

Cesur ve Küçük Adımlar Atın

Sahici yaşamak, her maskeyi bir gecede yerle bir etmek demek değildir. Değerlerinizle örtüşen küçük, kasıtlı seçimler yapmak demektir. Belki bir arkadaşınızla aynı fikirde olmadığınızda, rahatsız edici hissettirse bile bunu dile getirmektir. Ya da belki öz-bakımın geçerli bir ihtiyaç olduğunu bilerek, suçluluk duymadan kendinize dinlenme izni vermektir. Attığınız her adım, dışsal bir standardı karşıladığınız için değil, var olduğunuz için değerli olduğunuz inancını pekiştirir.

Kusurluluğun Güzelliği

"Olmanız gereken" kişiyi bıraktığınızda, dikkate değer bir şey keşfedeceksiniz: Kusurlarınız birer engel değil, insanlığınızın bir parçasıdır. Zırhınızdaki çatlaklar, sahiciliğin sızdığı yerlerdir; sizi daha derin bağlar kurmaya ve daha büyük bir özgürlük hissine davet ederler.

Bu yüzden bir dahaki sefere kendinizi "olmanız gerektiğini" düşündüğünüz kişi olmaya çabalarken bulduğunuzda durun. Nefes alın. Ve unutmayın: Olduğunuz halinizle yeterlisiniz. Kendinizi tüm kusurlarınız ve eksikliklerinizle sevmeyi öğrendiğinizde, mükemmelliğe değil, "bütünlüğe" dayanan bir hayatın kapısını aralarsınız. Ve bu, yaşamaya değer bir hayattır.