Anksiyetede Neden Gerilemeler (Setbacks) Yaşarız?

Anksiyetede Neden Gerilemeler (Setbacks) Yaşarız?

Bu makalede, anksiyetedeki gerilemelerden (setbacks) ve bunlara neden sahip olduğumuzdan bahsediyorum. Birisi bir gerilemenin (setback) ortasındayken, her şeye en baştan başlamış gibi hissedebilir; oysa gerçekte bunlar iyileşmenin ayrılmaz bir parçasıdır.

Gerilemeler(Setbacks) Kötü Bir Şey Değildir

Anksiyete durumuyla ilgili nihayet bazı cevaplar bulduğunuzda ve bu konuda daha iyi bir anlayış geliştirdiğinizde, kendinizi daha iyi hissetmeye başlayabilirsiniz. Delirmediğinizi ve bu koşullarda hissettiklerinizin normal olduğunu fark etmeye başlarsınız.

Bu anlayışın kendisi, ani neşe duyguları ve bu durumu aşacağınıza dair samimi bir umut getirebilir; her şeyin geride kaldığını düşünerek gerçek bir özgürlük dönemi yaşayabilirsiniz. Ne yazık ki, bu umut ve neşe ancak anksiyetenizde bir gerileme (setback) yaşayana kadar sürer.

Bir gerileme(setback) yaşadığınızda, tüm ilerlemenizi ve hatta kazandığınız bilgeliği kaybettiğinizi hissedebilirsiniz. Geriye gittiğinizi hissettiğinizde, bu sizi moralsiz ve umutsuz bırakabilir; asla özgür olamayacağınıza inanmanıza neden olabilir.

Anksiyete Gerilemeleri Nedir ve Neden Bunları Yaşarız?

Anlayışın hayati bir parçası, anksiyeteden kurtulurken gerilemeler(setbacks) yaşayacağımızı kabul etmektir; bunlar bir zamanlar olduğunuz kişi olma sürecinin bir parçasıdır.

İyileşme her zaman düz bir çizgide ilerlemez; inişli çıkışlı bir süreç olabilir. Bu gerçeği bir kez fark ettiğimizde, bize muazzam bir fayda sağlar; çünkü çok fazla insan bu zamanların kendilerini tam bir umutsuzluğa sürüklemesine izin verir.

Bir gerileme(setback), iyileşme boyunca hissedilen ufak tefek iniş çıkışlarla karıştırılmamalıdır; bu normaldir. Ben hiç iyi günümün olmamasından, iyi ve kötü günlerimin olmasına geçtim. Doğru yönde ilerlediğimi bana kanıtladığı için bundan çok mutluydum.

Gerçek bir gerilemeyi (setback), kare bire (en başa) döndüğünüzü ve kazandığınız her şeyin gittiğini hissettiğiniz bir dönem olarak tanımlardım. Kendinizi her zamanki kadar kaygılı, boş ve kaybolmuş hissedersiniz; yeniden cevaplar için debelenir, her şeyi bir kez daha sorgular ve onlarla savaşırsınız.

Anksiyete Gerilemeleri (Setbacks) Sürecin Tamamen Bir Parçasıdır

İyileşme süreciniz boyunca, eski halinizin hala orada olduğuna ve gerçek benliğinizin sadece tüm bu belirtilerin altına gömüldüğüne dair gerçek ipuçları görmeye başlayabilirsiniz.

Bilginizi geliştirebilir ve nihayet neden böyle hissettiğinizi ve sizi bu döngüde neyin tuttuğunu anlayabilirsiniz. Bu sayede, bir süredir hissetmediğiniz bir özgürlük hissedebilirsiniz ve her şey önemli ölçüde iyiye gidiyor gibi görünebilir.

Durumumu nihayet anladıktan ve bu süreci tersine çevirmeye başladıktan sonraki halim tam buydu. Acı çekmeye başlamadan önceki kişi olma yolunda küçük adımlar atmaya başladım. Gerçek bir berraklık, net düşünme ve özgürlük yaşadığım bazı günlerim oldu; sanki bir zamanlar olduğum kişiye dokunabiliyormuşum gibiydi. Daha çok yaşamaya, daha çok gülümsemeye ve daha çok eski halim gibi hissetmeye başladım.

Sonra, küt diye bir gün, tekrar en başa dönmüş gibi hissettim ve aptalca bir şekilde; düşünce, çaba ve mücadele yoluyla daha önce hissettiklerimi çaresizce yeniden yaratmaya çalıştım ama hiçbir şey işe yaramıyordu.

Her şeyi bir kez daha sorgulamaya başladım: "Geçen hafta neden bu kadar iyiydim de şimdi buna döndüm? Neyi yanlış yaptım?" Sonunda bunun sonsuza kadar böyle olacağı ve asla özgür olamayacağım sonucuna vardım.

Bunlar, beni yeniden endişelendiren ve önceki haftaki hislerime dönmek için düşünmeye, savaşmaya ve debelenmeye iten ifadelerden sadece bazılarıydı.

Belirtilerimin ani dönüşü hakkında yeniden endişelenmeye, mücadele etmeye, "Google'da aramaya" ve zihinsel geviş getirmeye (ruminasyon) başlamıştım. Tam anksiyete döngüsüne geri dönmüştüm – peki ama neden? Çünkü saçma bir sebeple, bunu birkaç haftada çözebileceğimi ve bunca yıllık acının bir anda yok olacağını sanmıştım.

Hiçbir şeye izin vermiyordum; sadece iyi hissettiren şeylere izin vermeye gönüllüydüm ve bu yüzden iyileşmenin asıl noktasını tamamen kaçırmıştım!

Anksiyete Gerilemeleriyle(Setbacks) Başa Çıkmayı Nasıl Öğrendim?

Sonunda anladım ki, zihnim ve bedenim özgür kalmadan önce birçok döngüden geçmek zorundaydı ve gerçek denge kurulmadan önce birçok kez moralsiz ve kaygılı hissetmem gerekebilirdi. Evet, geçen haftaki özgürlük hissi harikaydı ama şimdi başka bir iyileşme döneminin gerçekleşmesine yer açmam gerekiyordu. Artık anladım ki, tekrar kaygılı hissettiğimde, vücudumun hala biraz daha kaygılı enerjiyi boşaltması gerekiyordu.

Zihnim tekrar gürültülü ve meşgul hissetmeye başladığında, hala ivmesinin bir kısmını serbest bırakması gerekiyordu ve ayrıca onu daha önce maruz bıraktığım her şeyden iyileşmesi gerekiyordu.

Kendimi kopuk hissettiğimde ve düşünmek zorlaştığında, beynimin hala geçmişteki aşırı düşünme ve endişe nedeniyle neden olduğum bitkinlikten kurtulmaya çalıştığını anladım.

Bu iyileşme süreci her zaman mutluluk dolu bir süreç olmayacaktı; aslında bir detoks süreci gibi olacaktı ve zaman zaman pek de hoş olmayacaktı. Tek yapabileceğim, ortaya çıkan her şeye açık kalmak ve artık nasıl hissettiğimi manipüle etmeye çalışmamaktı.

Kaygılı hissediyorsam, bu tamamdı; moralsiz ve sönük hissediyorsam, tamamdı; kopuk hissediyorsam, tamamdı. Zihnim rastgele/korkutucu düşünceler kusuyorsa, bu da tamamdı.

Cümledeki ilk kelimelerin ne olduğu önemli değildi; son kısım her zaman aynıydı – tamamdı. Tamam olması gerekiyordu çünkü gerçek şu ki, zaten üzerinde hiçbir kontrolüm yoktu ve ona karşı mücadele etmek her zaman işleri daha da kötüleştiriyordu. Diğer taraftan çıkmak istiyorsam geçmem gereken bir süreçti.

Gerilemeler(Setbacks) Gerçek İyileşmenin Gerçekleştiği Zamanlardır

Bu yüzden, gerilemeler(Setbacks) aslında iyi bir şeydi. Bunlar, zihnimin ve bedenimin eski enerjileri serbest bırakmasının ve bir iyileşme sürecinden geçmesinin sonucuydu. İyileşmek için yapmaları gerekeni yapıyorlardı. Tek yapabileceğim geri çekilmek ve ne kadar tatsız hissettirse de buna izin vermekti.

Daha önce yıllarca deneyimime müdahale etmeye ve onu manipüle etmeye çalışmış; daha iyi, daha farklı hissetmeye ve kendimi düzeltmeye çalışmıştım; bu sadece işleri daha da kötüleştirmiş ve beni tüketmişti. Asıl sorunum, içinde hiçbir acı barındırmayan anlık bir çıkış yolu istememdi ki bu imkansızdı.

Tutumum şuydu: İyi hissettirirse rahatlar ve günüme devam ederdim, kötü hissettirirse savaşırdım. Ama bu şekilde iyileşmeyi nasıl umabilirdim? Yaptığım tek şey iyileşme sürecini kapatmak ve gerçekleşmesine izin vermemekti.

Gerçek teslimiyet budur. Kontrolünüz olmadığını kabul etmek ve iyileşme işini zihninize ve bedeninize bırakmaktır. Bir uyuşturucu bağımlısının gerçekten iyileşmesi için bir yoksunluk döneminden – bir detokstan – geçmesi gerekir. Bu, zihnin ve bedenin toksinleri vücuttan atma yoludur ve bu süreçte kişi kendini tatsız hisseder. Ancak bu süreç olmadan iyileşme olmaz.

Detoksun tatsız olması, bir şeylerin yanlış gittiği anlamına gelmez. Zihinleri ve bedenleri sadece toksinlerden kurtulmak için ihtiyaç duydukları süreçten geçmektedir. Bağımlının bu süreç üzerinde sıfır kontrolü vardır. Tek yapabileceği arkasına yaslanıp sürenin geçmesini beklemektir. Ne yaparsa yapsın hiçbir şey değişmeyecektir.

Anksiyeteden kurtulurken de durum aynıdır. Tüm eski kaygılı enerjiler serbest bırakılmak üzere yüzeye çıkarken ve vücudunuzun iyileşmesine izin verirken, rahatsızlık hissetme sürecinden geçmek zorundasınız.

Zihninizin, onu daha önce maruz bıraktığınız her şeyden kaynaklanan bitkinlikten iyileşmesi gerektiği için, her zaman zihinsel olarak en iyi halinizde hissetmeyeceksiniz. Bu bitkinlik nedeniyle zihniniz çok kirli, aşırı aktif ve gürültülü hissedebilir; zaman zaman kopuk ve korkmuş hissedebilirsiniz. Mevcut durumunuzda bu tamamen normaldir, bu yüzden sürekli değiştirmeye çalışmadan her türlü zihinsel durumun içine kendinizi bırakın.

Nasıl hissettiğiniz önemli değil; ona karşı ne kadar açık olduğunuz önemlidir. Zihne ihtiyacı olan molayı veren şey bu "izin verme" halidir. Zihni asla mücadele, çaba ve daha fazla düşünce ile düzeltmeye çalışmayın. Sadece daha fazla zihinsel rahatsızlık yaratır, onu sürekli meşgul tutarken daha da yorar ve iyileşme şansı vermemiş olursunuz.

İnanın bana, zihninizle asla bir savaşa girmeyin; asla kazanamazsınız. Onu sadece ne yapmak istiyorsa yapması, nasıl olmak istiyorsa öyle olması için bırakın, siz arkasında rahatlayın; kendi başına bırakıldığında o kendini düzeltecektir.

Anksiyeteden Kurtulmak İnişli Çıkışlı Bir Süreç Olabilir

Huzura ulaşmak için, huzursuz bir dönemden geçmek zorundasınız. Hissettiğiniz şekilde hissetmenize nihayet izin verdiğinizde, zihniniz ve bedeniniz bir iyileşme sürecine girebilecektir.

Zihniniz ve bedeniniz tüm bunları bir kerede yapmanın sizin için çok fazla olacağını bilecek kadar zekidir, bu yüzden ara verir ve bunu aşamalar halinde yapar. Bu sürece insanlar gerileme(Setback) diyor ama bunlar hiç de gerileme değil; sadece iyileşme sürecinin bir parçası.

Bu süreç tam olarak benim geçtiğim süreçtir ve bir gerilemeden(setback) sonra kendimi her zamankinden daha özgür hissetmemin sebebidir. Bunun nedeni, önemli miktarda kaygılı enerjinin beni terk etmiş olması, sinirlerimin iyileşme şansı bulması ve zihnimin gerçek bir dinlenme döneminden geçerek daha da tazelenmiş olarak geri dönmesidir. Bu süreç, nihayet tüm iyileşme tamamlanana kadar gelip gidecektir.

Bu nedenle, gerilemelerin(Setbacks) sürecin tamamen bir parçası olduğunu ve aslında iyi bir şey olduğunu gerçekten anlayın; çünkü böyle hissettiğinizde zihninizin ve bedeninizin iyileşme sürecinde olduğunu bilirsiniz. Bazen bir gerilemenin(Setback) ortasındayken, bilginizi ve anlayışınızı kaybettiğinizi hissedebilirsiniz. İnanın bana; kaybetmediniz.

Hiçbir ilerleme ve bilgi asla kaybolmaz. Bu serbest bırakma ve iyileşme dönemi bittiğinde, daha önce sahip olduğunuz tüm bilgi ve anlayış geri döner. Bu tıpkı güneşin geçici olarak bulutların arkasına saklanması gibidir.

Anksiyeteden kurtulmasına yardım ettiğim Nolan, gerilemelerle(Setbacks) ilgili kendi deneyimi üzerine aşağıdaki mesajı paylaştı; bu mesaj, onlarla başa çıkmak için gereken tutumu tam on ikiden vuruyor:

Gerilemelerle(Setbacks) ilgili olarak şunu söylemek istedim; her zaman bu ilginç deneyimi yaşadım... ve belki başkaları da aynı şeyi hissetmiştir.

Gerilemelerim (Setbacks), yaşadığım mütevazı "kazançları" tamamen yerle bir etmiş ve yok etmiş gibi hissettiriyordu. Sanki çukurdan çıkıyor gibiydiniz ve sonra bir sabah uyanıp o derin dehşet, umutsuzluk ve kayıp hissiyle karşılaşıyordunuz. İyi zamanlarınız bir aldatmaca gibi görünüyordu ve tek gerçek gerçeklik, anksiyete/depresyon kabusu ve onunla birlikte gelen tüm belirtilerdi.

Bunun kesin bir son olduğundan emin olurdunuz. Varlığınızın temel düzeyinde, basitçe bozuk olduğunuza ve sizin için hiç umut kalmadığına ikna olurdunuz. Bu otomatik bir tepkidir. İradenizle bu görüşü değiştirme üzerinde çok az gücünüz vardır. Onunla tartışır durur, bir zamanlar size umut veren şeyleri tekrar okumaya çalışırsınız ama hepsi boşa çıkar. Umutsuzluk hissi daha da artar (hatta bunun imkansız olduğunu bile düşünmüş olabilirsiniz ama işte oradadır).

"Yapabileceğim hiçbir şey yok" şeklindeki o acınası farkındalık üzerinize çökmeye başlar, ama bu aslında sizin kurtuluş noktanızdır. Bu anda ya umutsuzluğumuz içinde debelenebiliriz ya da hissettiklerimizden bağımsız olarak hayatımıza devam edebiliriz ("hissetmek" burada çok hafif bir ifade kalıyor). Ve inanıyorum ki, düşüncelerle, korkularla ve belirtilerle savaşmanın nafileliğini fark ederek, durumumuz ne olursa olsun gerçekten yaşamaya başlayabiliriz (içinde debelenmemeye karar verdiğinizi varsayarsak).

Ama sonra çılgınca bir şey olmaya başlar: o bulutlar kendi kendilerine dağılır. Biraz şaşkına dönebilirsiniz ("Bu nasıl oluyor? Ne yaptım?"). Vücudunuz, ona zaman tanıdığınızda tekrar istikrarlı bir zemine oturmaya başlar. Artık tema Umutsuzluk, Çaresizlik veya Korku değildir... Artık aslında bozuk olmadığınız gerçeği zihninize oturmaya başlar. Bu fırtınanın zamanla nasıl geçeceği... Bunu irade gücüyle yapmadınız, yani elinize bir süpürge alıp onu zihninizden ve bedeninizden kovalamanız gerekmedi. Sanki huzur basitçe vücudunuza geri dönüş yolunu bulmuş gibidir.

Ve neredeyse her gerileme(Setback) yaşadığımda, ondan çıktığımda sanki küçük bir parçam geri gelmiş gibiydi. Bana eskiden nasıl olduğumu hatırlatan bir şey. Bu yüzden, şu anda mücadele edenlere biraz umut vermek istedim.

Şunu da söylemek isterim: Bir noktada, anksiyetem ve depresyonum beni artık var olmamayı dilemeye itmişti. Yeni doğmuş bir oğlum vardı ve ben hayat oyunundan çekilmiş olmayı diliyordum. Yıllara varan aylar boyunca bu durumda olduğum için eriyip gittiğimi hissettim – ama geriye dönüp baktığımda, her şeyi yeniden yapmam gerekseydi, tek bir şeyi bile değiştirmek istemezdim. Bunu söyleyeceğimi hiç düşünmezdim ama o günleri sevgiyle anıyorum.

O karanlık günler sayesindedir ki daha iyi bir "ben" olarak gelişebildim. O karanlık anksiyete ve depresyon günlerinden önceki yıllarımda olduğumdan daha sabırlı, anlayışlı ve huzurlu biriyim.

Bir gerilemenin(Setback) ne kadar sürdüğü önemli değildir; önemli olan tutumunuz ve ne kadar sürerse sürsün buna izin verme isteğinizdir. Neler olduğunu gerçekten anladığınızda, bu sürecin gerçekleşmesine izin vermeye çok daha muktedir olursunuz.